Panel BRCA1 (22 mutacje) oraz BRCA2

Konieczne uzupełnienie Zlecenia i Deklaracji Świadomej Zgody na badanie genetyczne. Badanie genetycznych predyspozycji do raka piersi i jajnika - analiza mutacji genu BRCA1 i BRCA2 istotnych dla populacji polskiej. Wiadomo, że zachorowania na raka piersi i jajnika wiążą się z genetyczną predyspozycją o różnej sile. U około 30% chorych na raka piersi wykrywa się charakterystyczne podłoże konstytucyjne sprzyjające powstawaniu nowotworów, a część nowotworów piersi i jajnika wykazuje dziedziczną etiologię jednogenową. Klinicznie silna predyspozycja genetyczna dla raka piersi i jajnika wiąże się z mutacjami w genach BRCA1 i CHEK2, nieco słabsza z genami BRCA2 i PALB2. Obecność mutacji genu BRCA1 wiąże się z 50 - 80% ryzykiem raka piersi i 45% ryzykiem raka jajnika przed ukończeniem 85 roku życia, przy czym ryzyko zależy od rodzaju mutacji i lokalizacji w genie. W przypadku nosicielek mutacji w genie BRCA1 wzrasta również ryzyko raka jajowodu i otrzewnej. Wskazania do badań BRCA1 wynikać powinny z analizy cech rodowo-klinicznych. Należy pamiętać, że w przypadku nosicieli badanych mutacji dla procesu nowotworzenia istotne są również inne czynniki genetyczne i pozagenetyczne. Gen BRCA1 koduje białka naprawcze DNA pełniące również funkcje w kontroli podziałów komórkowych. Utrata ich funkcji może powodować rozwój nowotworu. W ocenie genetycznych predyspozycji do raka piersi i jajnika wykorzystywana jest również identyfikacja mutacji w genie BRCA2, z którymi wiąże się około 5-15% wszystkich przypadków, a które mogą być przekazywane z pokolenia na pokolenie. Obecność patogennej mutacji w genie BRCA2 wiąże się z podwyższonym ryzykiem raka piersi (31-56%) i raka jajnika (11-27%) mogących ujawnić się w ciągu całego życia. Mutacje BRCA2 wiążą się również z większym ryzykiem raka żołądka, jelita grubego i trzustki, wśród krewnych pierwszego i drugiego stopnia.

Test przeznaczony jest dla osób, których rodziny podejrzane są o obciążenie dziedzicznym rakiem piersi/jajnika.

Badanie powinno być wykonywane u kobiet w przypadku:

• gdy w rodzinie u kobiet przed 50 roku życia zdiagnozowano raka piersi lub nowotwór u co najmniej dwóch osób

• gdy w rodzinie zdiagnozowano raka jajnika, jajowodu lub otrzewnej

• gdy w rodzinie zdiagnozowano równoczesnego raka piersi i jajnika lub obustronnego piersi u kobiet lub raka piersi u mężczyzny,

a także w przypadku:

• stosowania antykoncepcji lub hormonalnej terapii zastępczej przez kobiety, u których w wywiadzie rodzinnym zgłaszano raka piersi lub jajnika

• planowania antykoncepcji przy obecności zmian w jajniku lub piersiach

• obecności zmian w obrębie jajnika lub piersi u kobiet, u których w wywiadzie rodzinnym zgłaszano raka piersi lub jajnika.

Oprócz wymienionych nowotworów chorobami towarzyszącymi mutacjom może być, między innymi, rak jelita grubego i rak prostaty. Badanie i zależne od wyniku właściwe postępowanie profilaktyczne: samokontrola piersi, częstsze badania przesiewowe, opieka lekarska, pozwalają znacznie zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka piersi/jajnika. Wykrycie raka w początkowej fazie daje szanse na wyleczenie.

Przed pobraniem nie jest wymagane specjalne przygotowanie. Na wynik badania nie mają wpływu leki, wysiłek czy posiłek.