Przewlekłe infekcje... co dalej?

Nawracające przeziębienia i infekcje znacząco obniżają jakość życia, prowadząc do przewlekłego zmęczenia, spadku nastroju i ograniczenia codziennej aktywności. Wielu z nas traktuje je jako „normalną” część jesieni czy zimy, ale co, jeśli te częste zachorowania są sygnałem, że coś jest nie tak z naszym organizmem? Wbrew pozorom, przewlekłe infekcje to nie tylko kwestia słabej pogody czy „sezonu na chorowanie”. Często są objawem osłabienia odporności lub innych zaburzeń zdrowotnych, które wymagają diagnostyki i modyfikacji stylu życia.

U zdrowej osoby dorosłej 2–4 infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych rocznie to norma. U dzieci, które dopiero budują swoją odporność, może być ich nawet więcej – 6 do 8 epizodów rocznie uznaje się za fizjologiczne. Niepokój powinny budzić infekcje o nietypowej częstotliwości, przedłużonym przebiegu, nasilonych objawach lub współistniejące z innymi zaburzeniami zdrowotnymi, takie jak przewlekłe zmęczenie, stany podgorączkowe czy powikłania bakteryjne.

Przewlekłe infekcje – przyczyny

Chociaż przeziębienie zwykle ma łagodny przebieg, jego częste nawroty mogą świadczyć o niewydolności układu immunologicznego w reagowaniu na powszechne patogeny. Istnieje wiele potencjalnych przyczyn osłabienia odporności, zarówno przejściowych, jak i przewlekłych. Możliwe przyczyny powtarzających się infekcji przedstawiono w tabeli.

Warto przeczytać: https://diag.pl/pacjent/artykuly/inflammaging-jak-przewlekly-stan-zapalny-wplywa-na-starzenie-sie-organizmu/

Tabela 1. Przyczyny przewlekłych i nawracających infekcji.

Przewlekłe infekcje – objawy

Przewlekłe lub nawracające infekcje mogą mieć nietypowy przebieg i objawiać się nie tylko klasycznymi symptomami, jak gorączka, katar czy ból gardła. W wielu przypadkach dolegliwości są rozciągnięte w czasie, bardziej uciążliwe – wpływają na codzienne funkcjonowanie, samopoczucie i jakość życia. Systematycznie nawracające objawy powinny być sygnałem do przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki. Najczęstsze objawy przewlekłych infekcji:

• katar, kaszel, chrypka, ból gardła – nawracające co kilka tygodni
• nawracające infekcje zatok, ucha, oskrzeli
• gorączka lub stan podgorączkowy (37–37,5°C)
• przewlekłe zmęczenie i brak energii
• bóle mięśni i stawów
• bóle brzucha
• powiększone węzły chłonne 
• przewlekły lub nawracający kaszel  
• zaburzenia snu
• nawracające infekcje dróg moczowych
• problemy skórne, nawracające opryszczki (wywoływane przez wirus HSV)
• grzybice skóry i paznokci

Diagnostyka laboratoryjna – jakie badania wykonać?

Przy przewlekłych infekcjach, szczególnie o niewyjaśnionej etiologii, badania z krwi i moczu dostarczają wskazówek, pomagając lekarzowi w postawieniu diagnozy i zaplanowaniu celowanego leczenia. Poniżej przedstawiamy pakiet badań, które są zalecane w przypadku przewlekłych infekcji i obniżonej odporności. Zalecane badania laboratoryjne przedstawiono w tabeli 2.

Tabela 2. Diagnostyka przewlekłych infekcji – pakiet badań.

Interpretacja wyników badań laboratoryjnych zawsze należy do lekarza. Tylko specjalista jest w stanie powiązać wyniki z objawami klinicznymi i historią medyczną pacjenta.

Przewlekle infekcje – leczenie

Leczenie nawracających infekcji to proces, który rzadko opiera się na „jednej tabletce”. Skuteczne podejście wymaga kompleksowej strategii obejmującej leczenie farmakologiczne (jeśli jest zdiagnozowana przyczyna), włączenia szczepień czy zmian w stylu życia (rzucenie palenia czy redukcja masy ciała). Na czym można się skupić:

• suplementacja niedoborów – dotyczy to zwłaszcza witaminy D, cynku i witaminy C
• skuteczne leczenie chorób przewlekłych – cukrzyca, choroby tarczycy, przewlekłe stany zapalne (np. w zatokach, migdałkach, zębach), otyłość
• wyrównanie dysbiozy jelitowej – wprowadzenie diety z produktów fermentowanych oraz celowaną suplementację probiotykami i prebiotykami
• rzucenie palenia, unikanie alkoholu i innych używek
• leczenie stomatologiczne

W zależności od rodzaju i nasilenia infekcji, lekarz może zalecić konkretne leki lub szczepienia:

• antybiotyki – zakażenia bakteryjne np. układu moczowego
• leki przeciwwirusowe, np. grypa, wirus opryszczki
• leki przeciwzapalne i objawowe – pomagające złagodzić objawy infekcji
• szczepionki bakteryjne (doustne) np. Broncho-Vaxom czy Ismigen – modulują odporność, dostępne zarówno dla dzieci jak i dorosłych

Dieta i styl życia – wzmocnienie organizmu

Nie ulega wątpliwości, że leki i suplementy mogą wspierać leczenie infekcji, ale prawdziwa siła naszej odporności tkwi w codziennych nawykach. Dieta i styl życia to fundamenty, na których budujemy zdolność organizmu do obrony przed patogenami. Zaniedbanie tych aspektów sprawi, że nawet najlepsze leki okażą się mniej skuteczne. Do elementów zdrowego trybu życia należą:

• bogactwo warzyw i owoców – skarbnica witamin, minerałów i antyoksydantów, które neutralizują wolne rodniki i wspierają walkę z infekcjami
• zwiększona podaż białka – budulec przeciwciał i enzymów niezbędnych dla prawidłowej funkcji odpornościowej
• zdrowe tłuszcze – szczególnie kwasy tłuszczowe omega-3, działanie przeciwzapalne i wspierają regulację odpowiedzi immunologicznej
• produkty fermentowane – zdrowa bariera jelitowa i wzmacnianie odporności (pamiętajmy, że większość komórek odpornościowych znajduje się w jelitach!)
• ograniczenie cukru i przetworzonej żywności
• nawodnienie
• regularny ruch
• odpowiednia ilość snu – regeneracja dla odporność
• zarządzanie stresem
• unikanie używek

Zmiana nawyków wymaga czasu i konsekwencji, ale inwestycja w zdrowy styl życia to najlepsza polisa ubezpieczeniowa dla Twojej odporności i zdrowia.

Przeczytaj także: https://diag.pl/pacjent/artykuly/jak-odroznic-przemeczenie-psychiczne-od-niedoborow-w-organizmie/

Pytania i odpowiedzi

1. Czy leczenie przewlekłej infekcji zawsze wymaga antybiotykoterapii?

Nie, leczenie przewlekłej infekcji nie zawsze wymaga antybiotykoterapii. Antybiotyki są skuteczne wyłącznie przeciwko infekcjom bakteryjnym, natomiast wiele przewlekłych stanów może być wywołanych przez wirusy, grzyby, pasożyty lub mieć podłoże nieinfekcyjne.

2. Czy chroniczne infekcje mogą „maskować się” w wynikach krwi jako stan subkliniczny?

Chroniczne infekcje mogą „maskować się” w wynikach krwi jako stan subkliniczny, co oznacza, że organizm jest w stanie przewlekłego, niskonapięciowego zapalenia lub walki z patogenem, ale niekoniecznie wykazuje typowe, jaskrawe objawy ostrej infekcji.

W takiej sytuacji, ogólne markery stanu zapalnego, takie jak OB czy CRP, mogą być nieznacznie podwyższone lub utrzymywać się w górnych granicach normy. Podobnie, w morfologii krwi, mogą występować subtelne zmiany w ilości białych krwinek (np. lekko zwiększona liczba limfocytów lub monocytów), ale w połączeniu z historią kliniczną i innymi objawami (jak przewlekłe zmęczenie, nawracające dolegliwości) mogą wskazywać na problem.

3. Czy ukryta infekcja może wpływać na rozwój chorób autoimmunologicznych?

Tak, ukryte (czyli chroniczne, często bezobjawowe lub z niespecyficznymi objawami) infekcje mogą znacząco wpływać na rozwój i zaostrzenia chorób autoimmunologicznych. Jest to jeden z ważniejszych czynników środowiskowych, obok predyspozycji genetycznych, diety i stresu, które mogą „wyzwolić” autoagresję układu odpornościowego.

Dr n.med. Iwona Chromik